Linh hoạt, chủ động trong điều hành thị trường
Những biến động địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra những cơn sóng mới trên thị trường năng lượng toàn cầu. Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran khiến nhiều tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược đứng trước nguy cơ gián đoạn, trong đó có eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới mỗi ngày. Giá năng lượng quốc tế tăng mạnh, thị trường xăng dầu Việt Nam cũng lập tức có phản ứng.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ cùng Bộ Công Thương đã và đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu, ổn định thị trường trong nước và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia. Ngày 9/3/2026, Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị số 06/CT-BCT về việc tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông. Cùng ngày, Bộ Công Thương đã có Công văn số 1488/BCT-TTTN gửi các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu về việc bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.
Chính phủ, Bộ Công Thương liên tục có những văn bản chỉ đạo, kịp thời điều hành giá xăng dầu, đảm bảo ổn định nguồn cung cho thị trường trong nước.
Theo Bộ Công Thương, hai nhà máy lọc hóa dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của thị trường trong nước. Trong đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất về cơ bản, nguồn dầu thô phục vụ sản xuất là từ trong nước, không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột tại Trung Đông. Đối với Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, nguồn dầu thô có rủi ro nhất định do phụ thuộc vào nguồn dầu từ Kuwait, song lượng tồn kho và các lô hàng đang vận chuyển vẫn bảo đảm duy trì sản xuất trong thời gian tới.
Đối với nguồn cung nhập khẩu, Việt Nam hiện nhập khẩu khoảng 30% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước. Theo báo cáo của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, trong tháng 3/2026, nguồn hàng nhập khẩu cơ bản vẫn được bảo đảm. Chuỗi cung ứng từ doanh nghiệp đầu mối, hệ thống phân phối đến các cửa hàng bán lẻ vẫn hoạt động bình thường. Như vậy, đến thời điểm hiện nay, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước vẫn được đảm bảo.
Không để tin đồn gây nhiễu loạn thị trường
Thị trường năng lượng vốn rất nhạy cảm. Chỉ cần một tín hiệu bất ổn hoặc một tin đồn thất thiệt, tâm lý tích trữ có thể nhanh chóng lan rộng, tạo ra những “cơn khát” giả tạo trên thị trường. Những ngày gần đây, trên một số nền tảng mạng xã hội xuất hiện các thông tin suy đoán về khả năng thiếu hụt xăng dầu do ảnh hưởng của xung đột quốc tế. Tuy nhiên, đây là thông tin không chính xác. Các dữ liệu chính thức cho thấy đến thời điểm này, nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn đang được kiểm soát và bảo đảm.
Những ngày qua, các cửa hàng xăng dầu liên tục được bổ sung nguồn cung để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của mọi người dân.
Nhìn lại lịch sử thị trường xăng dầu cho thấy, nhiều cuộc khủng hoảng không bắt đầu từ sự thiếu hụt tạm thời của nguồn cung, mà từ thông tin sai lệch, gây tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng. Khi tin đồn thất thiệt lan rộng, nhu cầu mua tích trữ sẽ tăng đột biến, hệ thống phân phối có thể bị quá tải, thiếu hụt cục bộ dễ tạo ra tình trạng khan hiếm tạm thời. Trong thực tế, việc một số cá nhân hoặc doanh nghiệp do tâm lý lo ngại, những ngày qua tích trữ xăng dầu không chỉ gây xáo trộn thị trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng, đặc biệt là nguy cơ cháy nổ trong khu dân cư.
Trước những diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Chính phủ đã sớm có những quyết sách kịp thời. Ngày 6/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/NQ-CP đóng vai trò quan trọng trong điều hành của Chính phủ, nhất là ứng phó với biến động từ xung đột Trung Đông. Nghị quyết thiết lập cơ chế điều hành giá mới, vượt trội so với quy định cũ. Theo nội dung chính tại Mục 6 Phần IV, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính, điều chỉnh giá ngay khi giá cơ sở (dựa trên Platts Singapore cộng chi phí) của một mặt hàng phổ biến (xăng RON95, dầu diesel, dầu hỏa) tăng trên 7% so với kỳ trước. Nếu dưới 7%, thì vẫn điều chỉnh giá theo định kỳ thứ Năm hàng tuần như Nghị định 80/2023/NĐ-CP. Ngoài ra, Nghị quyết hỗ trợ kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế do giá xăng dầu có ảnh hưởng lan tỏa đến vận tải, sản xuất...
Mới đây nhất, ngày 9/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP điều chỉnh thuế suất nhập khẩu ưu đãi đối với nhiều mặt hàng xăng dầu, trong đó một số sản phẩm như xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không được giảm thuế nhập khẩu xuống 0%. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu mà còn là bước đi chủ động nhằm mở rộng nguồn cung, góp phần giữ ổn định thị trường trong nước trước những biến động của thị trường năng lượng quốc tế.
Cùng với đó, trong những ngày qua, Chính phủ và các bộ, ngành đã làm việc với các đối tác năng lượng quốc tế nhằm tăng cường nguồn cung bổ sung. Việt Nam đã huy động thêm khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác để bảo đảm nguồn cung trước mắt cho thị trường trong nước. Các bộ, ngành chức năng và UBND các địa phương cũng đã thành lập các đoàn công tác kiểm tra việc kinh doanh, cung ứng xăng dầu; yêu cầu doanh nghiệp duy trì bán hàng bình thường, bảo đảm nguồn cung liên tục; kiên quyết xử lý các trường hợp đầu cơ, găm hàng, tăng giá trái quy định. Bộ Công Thương đồng thời yêu cầu xem xét trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan quản lý thị trường nếu không kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm trong kinh doanh xăng dầu trên địa bàn.
Trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động khó lường, những thách thức đối với thị trường năng lượng chắc chắn chưa dừng lại. Tuy nhiên, với sự điều hành chủ động của Chính phủ, Bộ Công Thương, sự phối hợp của doanh nghiệp và thái độ tỉnh táo của người tiêu dùng, thị trường xăng dầu trong nước hoàn toàn có cơ sở để giữ vững ổn định.
Mỗi người dân cần tiếp cận thông tin có chọn lọc, không chia sẻ các thông tin chưa được kiểm chứng, tiêu dùng xăng dầu theo nhu cầu thực tế, tiết kiệm và hợp lý. Đó cũng chính là cách thiết thực góp phần giữ ổn định thị trường.
