Định hình trụ cột tăng trưởng từ nông nghiệp xanh
Ngày 24/4, tại Lai Châu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”, với sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành, chuyên gia, doanh nghiệp và hợp tác xã.
Ông Hà Quang Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Tùng Đinh
Hội nghị nhằm xác định định hướng phát triển nông nghiệp bền vững gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu; đồng thời đánh giá tiềm năng các sản phẩm chủ lực, đặc biệt là dược liệu và sâm Lai Châu, để nâng cao giá trị gia tăng và hoàn thiện chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ.
Phát biểu khai mạc, ông Hà Quang Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu nhấn mạnh, hội nghị có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh. Đây là một trong những khâu đột phá của địa phương.
Với lợi thế tự nhiên, khí hậu và đa dạng sinh học, Lai Châu được đánh giá có tiềm năng lớn để phát triển các sản phẩm nông nghiệp, dược liệu giá trị cao. Thời gian qua, tỉnh đã từng bước khôi phục và phát triển nhiều sản phẩm đặc sản như gạo Séng Cù, gạo Tẻ Râu; mở rộng các cây trồng chủ lực như chè, cao su, mắc ca, quế và đặc biệt là sâm Lai Châu. Đồng thời, tiềm năng nuôi trồng thủy sản trên lòng hồ thủy điện cũng được khai thác hiệu quả.
"Phát triển nông nghiệp xanh không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo sinh kế bền vững và thu hút đầu tư", ông Hà Quang Trung chia sẻ.
Gỡ “nút thắt” hạ tầng, thu hút doanh nghiệp dẫn dắt
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận ba nhóm nội dung trọng tâm gồm: Phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh; nâng cao chuỗi giá trị các sản phẩm chủ lực thông qua vùng nguyên liệu, chế biến sâu, logistics, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu; tăng cường liên kết, thu hút đầu tư giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.
Ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Tùng Đinh
Thông tin tại hội nghị, ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu cho biết, Nghị quyết 12-NQ/TU ngày 27/3/2026 của tỉnh đã xác định: Khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương để phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng bền vững, tích hợp đa giá trị, xanh, sạch, tuần hoàn, chất lượng cao và ít phát thải.
Đẩy mạnh tích tụ, tập trung đất đai; tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong các hoạt động tổ chức sản xuất, bảo quản, chế biến, tiêu thụ nông sản, truy xuất nguồn gốc và xây dựng nhãn hiệu sản phẩm. Qua đó, thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp, góp phần bảo đảm tốc độ tăng trưởng chung của tỉnh giai đoạn 2026-2030.
Cụ thể, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu mở rộng các vùng sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ như 2.500 ha chè, 1.500 ha lúa hàng hóa, 2.500 ha cây ăn quả; phát triển mạnh chăn nuôi trang trại gắn với xử lý môi trường; mở rộng diện tích mắc ca, quế và đặc biệt là 3.000 ha sâm Lai Châu được cấp mã số vùng trồng và chỉ dẫn địa lý.
Bên cạnh đó, địa phương định hướng đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi sản xuất; phát triển logistics, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Đáng chú ý, mô hình nông nghiệp đa giá trị cũng được xác định là hướng đi dài hạn, gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng dưới tán rừng và khai thác tín chỉ carbon.
Định hướng phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh Lai Châu sẽ gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu. Ảnh: Tùng Đinh
Bên cạnh những tiềm năng và mục tiêu, ông Nguyễn Thành Đồng cũng chỉ ra hàng loạt “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Trong đó, hạ tầng giao thông và logistics được xác định là rào cản lớn nhất, khiến chi phí vận chuyển cao, hạn chế khả năng kết nối thị trường và thu hút đầu tư.
Ngoài ra, sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu doanh nghiệp và hợp tác xã đủ năng lực dẫn dắt chuỗi giá trị; nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; tập quán canh tác truyền thống và tác động của biến đổi khí hậu tiếp tục gây áp lực lên quá trình chuyển đổi xanh.
Tại Hội nghị, ông Phạm Văn Duy, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhận định, Lai Châu có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp hữu cơ, nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, khí hậu đặc thù và quỹ đất còn tương đối sạch. Tuy nhiên, quy mô sản xuất hữu cơ còn nhỏ so với tiềm năng. "Tổng diện tích canh tác áp dụng tiêu chuẩn an toàn của Lai Châu hơn 520 ha, trong đó diện tích áp dụng hữu cơ là hơn 40 ha, chưa đến 10%", ông Duy chia sẻ.
Để thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ theo hướng kinh tế xanh tại Lai Châu, ông Duy cho rằng cần ưu tiên phát triển vùng sản xuất tập trung, gắn với sản phẩm chủ lực như chè, dược liệu và lúa đặc sản. Việc xây dựng vùng nguyên liệu cần đi cùng mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, địa phương cần tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị với sự liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường.
Trong lĩnh vực chăn nuôi, ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho rằng các hộ cần liên kết thành tổ hợp tác, hợp tác xã; tham gia chuỗi giá trị với doanh nghiệp; từng bước áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học.
Để khắc phục, ở góc độ địa phương, ông Nguyễn Thành Đồng cho hay, tỉnh Lai Châu đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ như thúc đẩy tích tụ đất đai, hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu; ứng dụng công nghệ IoT trong sản xuất; phát triển kinh tế tuần hoàn thông qua tái chế phụ phẩm và xử lý chất thải.
Trong khuôn khổ hội nghị, nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác đã được ký kết nhằm phát triển vùng nguyên liệu, chuyển giao công nghệ và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Khu trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực và sản phẩm xanh của Lai Châu cũng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư và đại biểu, mở ra cơ hội mới cho nông nghiệp địa phương trong hành trình chuyển đổi sang kinh tế xanh.
