Hướng tới tiến trình đàm phán thực chất
Sau vòng đàm phán cấp cao đầu tiên tại Thụy Sĩ, Mỹ và Iran đã nhất trí thành lập Ủy ban Cấp cao nhằm giám sát tiến trình hòa giải giữa hai bên. Theo tuyên bố chung do Qatar và Pakistan công bố ngày 22/6, vòng đàm phán cấp cao đầu tiên giữa Mỹ và Iran trong khuôn khổ Bản ghi nhớ Islamabad đã kết thúc tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock (Thụy Sĩ) sau gần 12 giờ làm việc.
Trên cơ sở các nội dung đã được thống nhất, Ủy ban Cấp cao đã thông qua lộ trình hướng tới việc đạt được một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, đồng thời quyết định khởi động ngay các cuộc đàm phán kỹ thuật, để cụ thể hóa các nội dung liên quan.
Cảnh sát gác tại lối vào khu nghỉ dưỡng Burgenstock, nơi diễn ra vòng đàm phán Mỹ - Iran, ở gần Lucerne, Thụy Sĩ, ngày 20/6/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo tuyên bố, Ủy ban Cấp cao sẽ thực hiện vai trò giám sát chính trị đối với toàn bộ tiến trình hòa giải. Dưới sự điều phối của cơ chế này, các nhóm công tác chuyên trách về vấn đề hạt nhân, các biện pháp trừng phạt, cũng như cơ chế giám sát và giải quyết tranh chấp sẽ được thành lập nhằm bảo đảm việc triển khai hiệu quả các cam kết đã đạt được.
Một nội dung đáng chú ý khác là việc các bên nhất trí thiết lập đường dây liên lạc chung trong thời gian đàm phán, nhằm ngăn ngừa các sự cố ngoài ý muốn, đồng thời bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn của các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Bên cạnh đó, các bên cũng thống nhất thành lập cơ chế điều phối giảm xung đột với sự tham gia của Lebanon và dưới sự hỗ trợ của các bên trung gian. Cơ chế này có nhiệm vụ giám sát việc thực hiện cam kết chấm dứt các hoạt động quân sự trên lãnh thổ Lebanon, đồng thời theo dõi và cải thiện tình hình an ninh tại quốc gia này. Những động thái trên được đưa ra trong bối cảnh chiến sự Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp.
Iran đánh giá tích cực kết quả vòng đàm phán
Ngay sau khi tuyên bố chung được công bố, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng đánh giá tích cực về kết quả vòng đàm phán đầu tiên. Theo ông Araghchi, những nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar đã góp phần tạo nên “một bước tiến lớn” hướng tới mục tiêu chấm dứt xung đột tại Lebanon cũng như thúc đẩy tiến trình đối thoại giữa các bên liên quan.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Tass.
Ngoại trưởng Iran cho biết các bên đã đạt được một số kết quả đáng chú ý. Theo đó, hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu của Iran sẽ được áp dụng các biện pháp miễn trừ nhất định. Một phần tài sản bị đóng băng cũng sẽ được giải phóng, đồng thời các biện pháp phong tỏa từng bước được dỡ bỏ.
Ông Araghchi cho biết các bên cũng nhất trí khởi động một kế hoạch quy mô lớn về tái thiết và phát triển dành cho Iran. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cho rằng hiệu quả thực tế của các thỏa thuận vừa đạt được vẫn cần được kiểm chứng trong thời gian tới.
Theo ông, phép thử đầu tiên sẽ là hoạt động của cơ chế điều phối giảm xung đột tại Lebanon. Cơ chế này được thành lập nhằm theo dõi tình hình an ninh, bảo đảm thực hiện các cam kết đã đạt được và góp phần ngăn ngừa nguy cơ leo thang căng thẳng tại quốc gia Trung Đông này.
Tuyên bố chung khẳng định cam kết theo đuổi giải pháp hoà bình
Trong tuyên bố chung, Qatar và Pakistan cho biết vòng đàm phán đầu tiên được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Hồ Lucerne đã diễn ra theo hướng tích cực và mang tính xây dựng. Các bên khẳng định sẽ tiếp tục triển khai những nội dung đã được thống nhất trong Bản ghi nhớ Islamabad, đồng thời tiến hành các cuộc đàm phán kỹ thuật trong những ngày còn lại của tuần tại Burgenstock.
Theo tuyên bố, các trưởng đoàn đàm phán sẽ thường xuyên báo cáo lên Ủy ban Cấp cao, đồng thời trực tiếp chỉ đạo các nhóm công tác chuyên trách nhằm bảo đảm tiến trình hòa giải được triển khai hiệu quả và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
Qatar và Pakistan cũng bày tỏ đánh giá cao cam kết của Mỹ và Iran trong việc tiếp tục theo đuổi con đường ngoại giao, đối thoại và giải pháp hòa bình đối với các bất đồng hiện nay. Hai nước trung gian đồng thời ghi nhận sự ủng hộ của các quốc gia đối tác và bạn bè đối với tiến trình đàm phán đang diễn ra, nhấn mạnh sẽ tiếp tục nỗ lực để duy trì bầu không khí đối thoại mang tính xây dựng, hướng tới mục tiêu đạt được một thỏa thuận cuối cùng trong thời gian tới.
Trước đó, vào ngày 21/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo, Iran không nên thực hiện các biện pháp làm gián đoạn hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz. Ngay sau đó, Trưởng đoàn đàm phán, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã công khai phản đối các phát biểu từ Washington.
