Góp sức giữ bình yên buôn làng
Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai, niềm tin và sự đồng thuận trong cộng đồng được vun đắp từ những điều bình dị của đời sống. Đó là khi mâu thuẫn được hóa giải, con em được vận động đến trường, bà con cùng nhau phát triển kinh tế và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Đằng sau những chuyển biến ấy có sự đóng góp thầm lặng của đội ngũ già làng, người có uy tín, những người bằng kinh nghiệm, trách nhiệm và tiếng nói của mình đang góp phần gắn kết cộng đồng, đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân.
Tại làng Mơ Nú (phường An Phú, tỉnh Gia Lai), ông Păng, sinh năm 1959, đã quen với việc đến từng nhà để thăm hỏi, lắng nghe và vận động bà con. Với ông, làm người có uy tín trước hết là phải gần dân, hiểu dân; khi trong làng phát sinh chuyện bất hòa, cần tìm hiểu nguyên nhân và lựa lời phân tích để mọi người cùng tháo gỡ.
Ông Păng, với vai trò người có uy tín, đã quen với việc đến từng nhà để thăm hỏi, lắng nghe và vận động bà con.
Những mâu thuẫn trong đời sống cộng đồng đôi khi bắt đầu từ chuyện nhỏ, nhưng nếu không được giải quyết kịp thời có thể ảnh hưởng đến tình cảm giữa các gia đình, dòng họ. Bởi vậy, thay vì chờ sự việc trở nên phức tạp, già làng Păng chủ động tìm đến những người liên quan, lắng nghe từng phía rồi khuyên nhủ trên tinh thần tôn trọng, giữ gìn tình làng nghĩa xóm.
Theo già làng Păng, vận động bà con không chỉ dừng lại ở việc giữ hòa khí mà còn gắn với những vấn đề thiết thực như chăm lo việc học của con em, phát triển sản xuất và chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Ông thường nhắc các gia đình quan tâm đến con trẻ, không để các em bỏ học giữa chừng; đồng thời khuyến khích bà con đoàn kết, không nghe theo những lời xúi giục gây chia rẽ cộng đồng. “Muốn bà con nghe và làm theo thì mình phải gần gũi, nói cho bà con hiểu, việc gì cũng phải kiên trì vận động. Tôi mong các gia đình đoàn kết, con em được đến trường đầy đủ, người dân chăm lo làm ăn để cuộc sống ngày càng tốt hơn”, già làng Păng chia sẻ.
Với ông, sự đồng thuận không thể hình thành chỉ sau một lần gặp gỡ. Người vận động phải hiểu hoàn cảnh từng gia đình, biết lựa chọn cách nói phù hợp và quan trọng nhất là làm gương trong cuộc sống hằng ngày. Khi lời nói đi cùng việc làm, người dân mới dễ tin tưởng và tự giác thực hiện.
Đội ngũ già làng, người có uy tín góp phần gắn kết cộng đồng, đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân.
Tại làng Chuet 2, già làng Rah Lan Juk cũng phát huy vai trò của mình trong tuyên truyền, vận động người dân. Từ các cuộc họp làng đến những lần gặp gỡ trực tiếp, ông chú trọng giải thích để bà con hiểu và thực hiện các chủ trương, chính sách; đồng thời vận động người dân quan tâm phát triển kinh tế, giữ gìn sự đoàn kết và tích cực tham gia các phong trào tại địa phương.
Đặc biệt, trong các hoạt động tuyên truyền về bầu cử, người có uy tín có điều kiện đưa thông tin đến từng hộ gia đình, giúp người dân hiểu rõ hơn quyền và trách nhiệm của mình. Với những nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống, việc giải thích bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn với hoàn cảnh thực tế giúp thông tin dễ tiếp nhận hơn.
Không chỉ truyền đạt một chiều, những người như già làng Rah Lan Juk còn là người lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con để phản ánh với cấp ủy, chính quyền. Qua đó, những vấn đề nảy sinh từ cơ sở có thêm cơ hội được nhận diện, xử lý kịp thời, hạn chế phát sinh điểm nóng và củng cố niềm tin của người dân.
Phát huy vai trò người có uy tín trong bối cảnh mới
Từ câu chuyện ở An Phú nhìn rộng ra toàn tỉnh, có thể thấy người có uy tín đang góp phần quan trọng vào việc củng cố đoàn kết, phát triển kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai.
Toàn tỉnh hiện có 47 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 23,9% dân số. Với 1.098 người có uy tín, đây là lực lượng gần dân, am hiểu phong tục, tập quán và có tiếng nói trong cộng đồng.
Gia Lai hiện có 1.098 người có uy tín, đây là lực lượng gần dân, am hiểu phong tục, tập quán và có tiếng nói trong cộng đồng.
Bằng sự gương mẫu và kinh nghiệm của mình, họ vận động bà con chấp hành chủ trương, chính sách, phát triển sản xuất, chăm lo việc học của con em, giữ gìn an ninh trật tự và bảo tồn văn hóa truyền thống. Những việc làm thiết thực ấy góp phần tạo sự đồng thuận, xây dựng đời sống ngày càng tốt hơn ở mỗi thôn, làng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, người có uy tín cũng cần được cập nhật kiến thức pháp luật, tiếp cận thông tin chính thống và nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ. Già làng Păng cho rằng, việc tham gia tập huấn, học hỏi kinh nghiệm và tiếp cận kỹ thuật sản xuất mới sẽ giúp người có uy tín vận động bà con hiệu quả hơn, nhất là trong phát triển kinh tế.
Để phát huy vai trò này, cấp ủy, chính quyền cần quan tâm cung cấp thông tin, bồi dưỡng kiến thức và lắng nghe ý kiến từ cơ sở. Qua đó, người có uy tín có thêm điều kiện làm tốt vai trò cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Người có uy tín cần được nhìn nhận không chỉ là lực lượng tuyên truyền, vận động mà còn là những người có khả năng kết nối cộng đồng, phản ánh tâm tư của người dân và góp phần tìm lời giải cho những vấn đề nảy sinh trong đời sống.
