Tham dự Hội nghị có ông Lê Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thanh Hóa; ông Nguyễn Hoàng Hà, Phó Trưởng phòng Xuất xứ hàng hóa, Cục Xuất nhập khẩu… cùng đại diện nhiều đơn vị thuộc hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Tại hội nghị, các đại biểu cùng trao đổi, cập nhật những quy định mới, hướng dẫn việc áp dụng quy tắc xuất xứ và chia sẻ kinh nghiệm xử lý các tình huống phát sinh trong thực tiễn. Qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao khả năng đáp ứng các quy định, tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan trong các hiệp định.
Xuất xứ hàng hóa là điều kiện then chốt tận dụng FTA
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Lê Tiến Dũng cho hay, trong 8 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh ước đạt 5,89 tỷ USD, bằng 69,3% kế hoạch năm. Kế hoạch xuất khẩu năm 2026 đặt ra là 8,5 tỷ USD. Như vậy, trong 3 tháng cuối năm, toàn tỉnh phải đạt thêm khoảng 2,61 tỷ USD, bình quân ít nhất 870 triệu USD/tháng.
Ông Lê Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thanh Hóa phát biểu tại hội nghị.
Theo ông Lê Tiến Dũng, đây không phải là mục tiêu có thể hoàn thành bằng những giải pháp chung chung. Cần phải đưa ra những giải pháp cụ thể, phải giữ được đơn hàng, mở rộng được thị trường, nâng cao được năng lực sản xuất và quan trọng hơn là phải tận dụng được thực chất các lợi thế từ các FTA mà Việt Nam đã ký kết.
“Xuất xứ hàng hóa là một trong những điều kiện then chốt để doanh nghiệp khai thác hiệu quả các FTA. Ưu đãi thuế quan chỉ thực sự có ý nghĩa khi hàng hóa đáp ứng và chứng minh được xuất xứ theo đúng quy định”, ông Lê Tiến Dũng nhấn mạnh.
Lãnh đạo Sở Công Thương Thanh Hoá cho rằng, làm tốt vấn đề xuất xứ sẽ tạo lợi thế cạnh tranh. Ngược lại, chỉ một sai sót trong xác định tiêu chí xuất xứ hoặc hồ sơ chứng minh cũng có thể làm mất ưu đãi, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và khả năng duy trì thị trường.
Hàng hóa xuất nhập khẩu của Thanh Hóa hiện có mặt tại nhiều thị trường lớn như Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc, ASEAN, Hàn Quốc, Canada, Mexico, Australia, New Zealand, với nhiều nhóm sản phẩm như giày dép, may mặc, thủy sản, chế biến ngao đông lạnh, hoa quả đóng hộp, lốp ô tô, gỗ, hạt nhựa. “Càng mở rộng thị trường, yêu cầu về xuất xứ càng phải được thực hiện chính xác, chặt chẽ và chuyên nghiệp hơn”, ông Lê Tiến Dũng nêu.
Thực tiễn tại Thanh Hóa cho thấy khối lượng công việc trong lĩnh vực cấp C/O rất lớn. Chỉ tính từ ngày 1/5 đến ngày 24/5/2026, Sở Công Thương đã tiếp nhận 13.649 hồ sơ đề nghị cấp C/O và đã giải quyết toàn bộ 100% hồ sơ đúng và trước hạn, không có hồ sơ tồn đọng.
Ông Nguyễn Hoàng Hà, Phó Trưởng phòng Xuất xứ hàng hóa, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương.
Trong cùng thời gian, tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu xin cấp C/O đạt khoảng 562 triệu USD, phát sinh nhiều loại C/O theo các FTA.
Những con số trên cho thấy công tác xuất xứ hàng hóa không phải là vấn đề riêng của cơ quan cấp C/O mà gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Làm rõ vướng mắc trong phân cấp, cấp C/O
Sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền, nhiều doanh nghiệp chuyển từ thực hiện thủ tục tại Phòng Quản lý xuất nhập khẩu khu vực về thực hiện tại địa phương. Quá trình triển khai bước đầu đã cơ bản thông suốt nhưng cũng phát sinh những vấn đề cụ thể.
Theo đó, việc chuyển đổi hồ sơ thương nhân có trường hợp còn chậm, thông tin trên hệ thống có lúc chưa đồng bộ. Một bộ phận doanh nghiệp chưa nắm chắc quy trình mới. Một số hồ sơ có nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và tiêu chí xuất xứ phức tạp. Nếu hiểu không đúng hoặc chuẩn bị hồ sơ không đầy đủ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ xuất khẩu.
"Vì vậy, hội nghị là dịp để cập nhật, trao đổi và làm rõ những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn. Bên cạnh việc phổ biến các quy định mới, hội nghị tập trung trao đổi về các nội dung liên quan đến phân quyền, phân cấp trong cấp C/O, quy tắc xuất xứ ưu đãi và không ưu đãi", ông Lê Tiến Dũng cho hay.
Hội nghị cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp trao đổi trực tiếp về khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Hội nghị tập huấn, phổ biến các quy định mới về xuất xứ hàng hoá và hướng dẫn áp dụng quy tắc xuất xứ nhằm nâng cao hiệu quả tận dụng ưu đãi thuế quan trong các FTA năm 2026.
Lãnh đạo Sở Công Thương đề nghị các doanh nghiệp không ngại nêu vấn đề, không giữ vướng mắc để tự xử lý theo kinh nghiệm. Những trường hợp chưa rõ phải trao đổi ngay, những cách hiểu khác nhau phải làm rõ. Những vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục phải được phản ánh cụ thể để cơ quan quản lý có cơ sở hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý.
“Về phía Sở Công Thương, chúng tôi xác định rất rõ trách nhiệm của mình. Thủ tục thuộc thẩm quyền phải được giải quyết đúng quy định, đúng thời hạn, không để ách tắc hồ sơ, không làm phát sinh thêm thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ không cần thiết cho doanh nghiệp. Đồng thời, việc cấp C/O phải đi đôi với bảo đảm tính chính xác của xuất xứ, phòng ngừa gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp”, ông Lê Tiến Dũng nhấn mạnh.
Thông qua hội nghị, các nội dung về quy tắc xuất xứ và quy trình cấp C/O được đặt trong yêu cầu thực tế của hoạt động sản xuất, xuất khẩu tại địa phương. Việc cập nhật quy định, trao đổi trực tiếp và làm rõ những vướng mắc trong quá trình thực hiện được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về xuất xứ hàng hóa, qua đó tận dụng các ưu đãi thuế quan trong các FTA.
Cục Xuất nhập khẩu đang tích cực phối hợp với các địa phương tổ chức tập huấn, phổ biến quy định thủ tục cấp xuất xứ hàng hoá mới nhằm giúp các địa phương thuận lợi trong triển khai, đồng thời giúp doanh nghiệp tận dụng tốt nhất các C/O ưu đãi trong xuất khẩu.
