Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục chi phối lên diễn biến thị trường tài chính toàn cầu trong phiên giao dịch đầu tuần (13/7).
Chỉ số MXV-Index
Lực mua giành ưu thế trên nhóm nông sản trong phiên giao dịch đầu tuần. Trong đó, dầu đậu tương gây chú ý khi khép phiên giá tăng 3,16%, lên 1.568 USD/tấn - mức cao nhất trong gần một tháng. Đà tăng của dầu đậu tương lan sang nhóm họ đậu, góp phần đưa chỉ số MXV-Index nhóm nông sản tăng lên 1.470 điểm.
Theo Sở Giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV), giá trị giao dịch của nhóm đậu tương chiếm khoảng 27% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường trong phiên hôm qua. Dòng tiền vẫn duy trì ổn định khi nhà đầu tư tiếp tục gia tăng tỷ trọng đối với nhóm nông sản trong bối cảnh các yếu tố cơ bản đồng loạt chuyển biến theo hướng tích cực.
Diễn biến giá dầu đậu tương
MXV nhận định rằng động lực chính hỗ trợ giá dầu đậu tương phiên hôm qua đến từ hoạt động nghiền ép tại Mỹ được cải thiện, xu hướng tăng của giá năng lượng, triển vọng nguồn cung dầu thực vật toàn cầu thu hẹp cùng các tín hiệu tích cực về chính sách và thương mại.
Hoạt động nghiền ép đậu tương tại Mỹ tiếp tục phục hồi, qua đó củng cố triển vọng tiêu thụ nguyên liệu trong nước. Biên lợi nhuận ép dầu tăng thêm 4,6 USD/tấn, lên 111 USD/tấn. Đồng thời, tỷ trọng giá trị của dầu đậu tương trong tổng giá trị sản phẩm sau nghiền ép đã vượt 53%, phản ánh nhu cầu đối với dầu thực vật tiếp tục cải thiện và góp phần thu hút dòng tiền vào các hợp đồng kỳ hạn.
Đà tăng của giá dầu đậu tương còn được hỗ trợ bởi diễn biến tích cực của thị trường năng lượng. Khi giá dầu thô duy trì ở vùng cao, hiệu quả kinh tế của nhiên liệu sinh học được cải thiện, qua đó thúc đẩy nhu cầu sử dụng dầu thực vật làm nguyên liệu sản xuất diesel sinh học.
Tại Mỹ, triển vọng tiêu thụ tiếp tục được củng cố khi Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) giữ nguyên hạn ngạch pha trộn nhiên liệu tái tạo (RFS/RVO) cho giai đoạn 2026-2027 ở mức cao, lần lượt khoảng 33,5 tỷ lít và 33,9 tỷ lít đối với nhiên liệu sinh học thế hệ mới.
Về nguồn cung, thị trường dầu thực vật toàn cầu cũng có dấu hiệu thắt chặt hơn. Indonesia đã chính thức triển khai lộ trình áp dụng nhiên liệu sinh học B50, trong khi Malaysia và Thái Lan tiếp tục nâng tỷ lệ pha trộn bắt buộc. Những chính sách này sẽ làm gia tăng nhu cầu tiêu thụ dầu cọ trong nước, qua đó thu hẹp lượng dầu cọ dành cho xuất khẩu.
Do dầu cọ và dầu đậu tương cạnh tranh trực tiếp trên thị trường dầu thực vật, việc nguồn cung dầu cọ xuất khẩu suy giảm đang tạo thêm dư địa cho nhu cầu đối với dầu đậu tương, góp phần hỗ trợ giá trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh các yếu tố cung - cầu, triển vọng tiêu thụ dầu đậu tương còn được cải thiện nhờ những tín hiệu tích cực từ Liên minh châu Âu (EU). Mới đây, một ủy ban của Nghị viện châu Âu đã khuyến nghị bác bỏ đề xuất của Ủy ban châu Âu về việc loại bỏ dần dầu đậu tương khỏi thị trường nhiên liệu sinh học từ năm 2030 với lý do nguyên liệu này có nguy cơ cao gây gián tiếp chuyển đổi mục đích sử dụng đất (high ILUC).
Theo MXV, quyết định này có ý nghĩa quan trọng đối với ngành nghiền ép đậu tương khi thị trường nhiên liệu sinh học của EU hiện đóng góp tỷ trọng lớn trong doanh thu từ dầu đậu tương của nhiều doanh nghiệp chế biến. Cùng với đó, thỏa thuận thương mại sắp có hiệu lực giữa Mỹ và EU, trong đó mở rộng khả năng tiếp cận ưu đãi đối với dầu đậu tương của Mỹ, được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho xuất khẩu trong thời gian tới.
Về nhu cầu, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) tiếp tục xác nhận đơn hàng xuất khẩu 136.000 tấn đậu tương sang Trung Quốc, nâng tổng lượng đơn hàng được công bố trong tuần trước lên 856.000 tấn. Hoạt động mua hàng diễn ra trong bối cảnh các mô hình dự báo thời tiết cho thấy nền nhiệt tại khu vực miền Trung và vùng Đồng bằng phía Bắc nước Mỹ sẽ tiếp tục cao hơn mức trung bình, trong khi lượng mưa duy trì ở mức thấp.
Nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc.
Triển vọng thời tiết bất lợi đúng vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây đậu tương đang làm gia tăng rủi ro đối với năng suất mùa vụ. Điều này khiến thị trường tiếp tục bổ sung phần bù rủi ro thời tiết vào giá kỳ hạn của toàn bộ tổ hợp đậu tương.
Theo ghi nhận của MXV, đà tăng của giá dầu đậu tương đang được hỗ trợ đồng thời bởi các yếu tố cung - cầu, chính sách nhiên liệu sinh học và điều kiện thời tiết. Xu hướng này cũng kéo mặt bằng giá ngô và khô đậu tương nhập khẩu tại Việt Nam tăng theo, qua đó tạo thêm áp lực lên chi phí đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi.
Tuy nhiên, nguồn cung từ Nam Mỹ trong trung hạn vẫn được đánh giá khá dồi dào và có thể hạn chế dư địa tăng của giá. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, MXV cho biết các doanh nghiệp nên theo dõi sát diễn biến cung - cầu, chủ động cân đối dòng tiền và xây dựng kế hoạch mua nguyên liệu phù hợp để hạn chế rủi ro về chi phí.
