Iran bất ngờ dừng đàm phán với Mỹ
Cập nhật tình hình chiến sự Trung Đông, theo truyền thông Lebanon, nguy cơ vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran không thể diễn ra theo kế hoạch trong ngày 19/6 tại Thụy Sĩ, sau khi xuất hiện thông tin Tehran quyết định hoãn cử phái đoàn tham dự nhằm phản đối các cuộc tấn công tiếp diễn của Israel vào Lebanon.
Theo nguồn tin, phái đoàn đàm phán Iran đã nhận lệnh dừng hành trình tới Thụy Sĩ để phản đối các hoạt động quân sự của Israel tại Lebanon. Tehran cho rằng các động thái này đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn đạt được giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, đến nay giới chức Iran vẫn chưa chính thức xác nhận thông tin này.
Trước đó, Iran, Thụy Sĩ và Pakistan đều xác nhận vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran sẽ diễn ra trong ngày 19/6 tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock (Thụy Sĩ), ngay sau khi hai bên ký kết thỏa thuận tạm thời. Tiến trình thương lượng được tiến hành với sự hỗ trợ của Pakistan, Qatar cùng một số bên liên quan khác.
Theo các tuyên bố chính thức, trong thỏa thuận sơ bộ đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký kết, hai bên nhất trí chấm dứt ngay lập tức mọi hoạt động giao tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon.
Khói bốc lên từ địa điểm ở ngoại ô Beirut, Lebanon sau cuộc không kích của Israel. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tuy nhiên, giới chức Israel nhiều lần khẳng định nước này không phải là một bên tham gia thỏa thuận, đồng nghĩa với việc không bị ràng buộc bởi các điều khoản trong văn kiện.
Trên thực địa, quân đội Israel vẫn duy trì các cuộc tấn công tại Lebanon. Hồi giữa tuần, Iran cáo buộc Israel đã tiến hành hơn 80 cuộc tấn công nhằm vào Lebanon trong thời gian ngừng bắn, cho rằng đây là hành động vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận Mỹ - Iran.
Mỹ khẳng định "chiến thắng" trong thoả thuận với Iran
Theo truyền thông Pháp, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/6 tiếp tục bảo vệ văn kiện chấm dứt chiến sự với Iran, khẳng định đây là một "chiến thắng" của Washington và bác bỏ các chỉ trích nhằm vào thỏa thuận này.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump viết: "Không có khoản thanh toán 300 tỷ USD nào từ Mỹ cho Iran. Đó là tin giả. Những gì nước Mỹ nhận được là thành công, giá dầu giảm và chiến thắng. Hãy nhìn vào thị trường chứng khoán đi. Phe Dân chủ đang tiến hành chiến dịch tuyên truyền".
Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người đứng đầu phái đoàn đàm phán của Tehran, nhận định bản ghi nhớ là minh chứng cho "sự thất bại" của Mỹ.
Trước đó, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei xác nhận đã phê chuẩn văn kiện với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông. Đây được xem là phản ứng đầu tiên của ông đối với thỏa thuận vừa đạt được.
Trong thông điệp phát trên truyền hình nhà nước Iran, ông Khamenei cho biết: "Về nguyên tắc, tôi có quan điểm khác với bản ghi nhớ, nhưng đã phê chuẩn dựa trên cam kết mà Tổng thống Iran, với tư cách Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, đệ trình nhằm bảo vệ quyền lợi của Iran và Mặt trận Kháng chiến."
Trước đó, ngày 17/6, giới chức Mỹ và Iran đồng thời xác nhận Tổng thống hai nước đã ký văn kiện hướng tới chấm dứt xung đột. Bản ghi nhớ được công bố có đề cập tới một gói tái thiết tiềm năng trị giá 300 tỷ USD dành cho Iran.
Mỹ chính thức dỡ bỏ phong tỏa Iran
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo quân đội nước này đã chính thức dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
Cụ thể, CENTCOM ngày 18/6 đã đăng tải thông báo mới trên mạng xã hội X, chỉ vài giờ sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói với giới truyền thông rằng 12,5 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển Hormuz vào ngày 17/6 và quân đội Mỹ đã cho phép “hơn chục tàu di chuyển qua vùng phong tỏa hải quân của họ”.
Tuy nhiên, bài đăng của CENTCOM lưu ý các tàu hải quân của Mỹ “sẽ vẫn lưu lại trong khu vực chung để đảm bảo tất cả các điều khoản của thỏa thuận được tuân thủ, chấp hành và có hiệu lực đầy đủ”.
Theo truyền thông Mỹ, Hải quân Mỹ đang duy trì hơn chục chiến hạm, gồm cả 2 tàu sân bay hoạt động trong vùng biển ngoài khơi Iran.
Hàng triệu thùng dầu của Iran được đưa ra thị trường
Công ty phân tích Kpler cho biết ít nhất 3 tàu chở dầu treo cờ Iran, chở khoảng 5 triệu thùng dầu đã rời khỏi nước này kể từ khi Tehran đạt thỏa thuận với Mỹ.
Công ty Kpler ngày 18/6 tiết lộ với truyền thông Mỹ: "Chúng tôi đã xác định được ít nhất 3 tàu chở dầu thô mang cờ Iran đã vượt qua ranh giới phong tỏa hải quân của Mỹ ở Vịnh Oman - biển Ả rập. Không có tàu nào trong số đó đi qua eo biển Hormuz".
Trang Marine Insight đưa tin 2 siêu tàu chở dầu Diona và Hero 2 thuộc sở hữu của Công ty vận tải Dầu khí quốc gia Iran và đều nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ, đã chở tổng cộng 3,8 triệu thùng dầu thô của Iran. Tàu chở dầu thứ ba, chở 1 triệu thùng dầu, đã vượt vòng phong tỏa vào ngày 17/6.
Các nhà phân tích cho hay trong những tháng trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran vào ngày 28/2, nước Cộng hòa Hồi giáo này đã xuất khẩu gần 2,25 triệu thùng dầu mỗi ngày.
