Từ quỹ đất công nghiệp đến động lực tăng trưởng mới
Theo Quyết định số 5455/QĐ-UBND ngày 31/12/2025, TP. Hải Phòng quy hoạch 59 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 2.900 ha; trong đó 45 cụm đã thành lập, đang đầu tư hạ tầng trên khoảng 2.356 ha. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng cho rằng, phát triển cụm công nghiệp cần gắn với nâng chất lượng hạ tầng, thu hút đầu tư thứ cấp và tăng cường liên kết sản xuất.
Dự án Cụm công nghiệp làng nghề cơ khí và đúc Thủy Nguyên, TP. Hải Phòng quy mô gần 20ha, đang được triển khai thu hút các cơ sở sản xuất trong khu dân cư, hướng tới một làng nghề đồng bộ, hiện đại và xanh, sạch, đẹp hơn.
- Ông đánh giá như thế nào về vai trò của cụm công nghiệp đối với quá trình phát triển công nghiệp của Hải Phòng hiện nay?
Ông Phạm Tuấn Hải: Trong quá trình phát triển công nghiệp, Hải Phòng đứng trước yêu cầu vừa mở rộng không gian sản xuất, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Vì vậy, phát triển hạ tầng cụm công nghiệp là giải pháp quan trọng để bổ sung quỹ đất, tạo mặt bằng sản xuất đồng bộ, đáp ứng yêu cầu về môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông và logistics, đồng thời tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, hiện đại.
Phó Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng Phạm Tuấn Hải.
Riêng năm 2026, thành phố chỉ đạo đẩy nhanh đầu tư hạ tầng 24 cụm công nghiệp; đồng thời triển khai giải phóng mặt bằng 14 cụm với tổng diện tích khoảng 720 ha, chi phí ước 4.896 tỷ đồng. Với 59 cụm công nghiệp được quy hoạch, Hải Phòng có dư địa lớn để bổ sung năng lực sản xuất. Vấn đề đặt ra là nhanh chóng biến quỹ đất quy hoạch thành mặt bằng sản xuất thực tế, đưa hạ tầng vào khai thác và thu hút các dự án thứ cấp.
Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, cụm công nghiệp có khả năng thu hút doanh nghiệp sản xuất, kể cả doanh nghiệp FDI. Đồng thời, việc đưa các cơ sở sản xuất đang nằm xen kẽ trong khu dân cư vào cụm công nghiệp sẽ góp phần giải quyết các vấn đề về môi trường, phòng cháy chữa cháy, giao thông và trật tự xây dựng, tạo nền tảng cho phát triển sản xuất bền vững.
Về lâu dài, TP. Hải Phòng hướng tới các cụm công nghiệp xanh, hiện đại, có ngành nghề phù hợp và liên kết chặt chẽ với chuỗi sản xuất. Mục tiêu không chỉ là mở rộng quỹ đất mà phải chuyển hóa nguồn lực đất đai, hạ tầng thành năng lực sản xuất, tạo việc làm, giá trị xuất khẩu và thúc đẩy logistics, thương mại, công nghiệp hỗ trợ.
Nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, gây ô nhiễm môi trường trong khu dân cư sẽ được quy tụ về các cụm công nghiệp phù hợp trên địa bàn TP. Hải Phòng.
Cụm công nghiệp trở thành một mắt xích trong chuỗi sản xuất
- Để biến quỹ đất cụm công nghiệp thành năng lực sản xuất thực tế, đâu là những giải pháp trọng tâm mà Sở Công Thương Hải Phòng đang tập trung tham mưu, triển khai, thưa ông?
Ông Phạm Tuấn Hải: Trước hết, cần tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, bởi đây là điều kiện tiên quyết để chủ đầu tư triển khai hạ tầng và doanh nghiệp thứ cấp sớm đầu tư, đưa dự án vào hoạt động. Sở Công Thương Hải Phòng đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư rà soát tiến độ từng cụm công nghiệp, xác định khó khăn, vướng mắc để đề xuất giải pháp xử lý, nhất là đối với các dự án chậm tiến độ.
Cùng với mặt bằng, chất lượng hạ tầng phải được đặt lên hàng đầu. Các cụm công nghiệp cần có hệ thống giao thông, điện, nước, xử lý môi trường, phòng cháy chữa cháy đồng bộ, đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư. Đồng thời, cần chuyển từ tư duy phát triển quỹ đất đơn thuần sang thu hút đầu tư gắn với khả năng kết nối khu công nghiệp, cảng biển, logistics và chuỗi cung ứng.
Mới đây, Sở Công Thương Hải Phòng tổ chức Hội nghị đối thoại, kết nối doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu với doanh nghiệp cảng biển và các hãng tàu, qua đó tạo thêm kênh kết nối giữa chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp và nhà đầu tư thứ cấp. Tại hội nghị, 10 chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp giới thiệu quỹ đất, tiến độ, điều kiện hạ tầng và chính sách hỗ trợ; gần 100 doanh nghiệp bày tỏ quan tâm đến quỹ đất công nghiệp. Đây là cơ sở để kết nối cung - cầu về mặt bằng sản xuất, rút ngắn thời gian tìm kiếm địa điểm đầu tư và nâng cao sức hấp dẫn của các cụm công nghiệp Hải Phòng.
- Nhìn về dài hạn, ông kỳ vọng việc phát triển cụm công nghiệp sẽ đóng góp như thế nào vào quá trình nâng cao năng lực công nghiệp và tăng trưởng chung của Hải Phòng, đặc biệt trong giai đoạn 2026-2030?
Ông Phạm Tuấn Hải: Tôi cho rằng, cụm công nghiệp sẽ là một trong những không gian quan trọng để Hải Phòng bổ sung năng lực sản xuất và nâng cao tính liên kết của nền công nghiệp. Với 59 cụm công nghiệp được quy hoạch, trong đó 45 cụm đã thành lập và đang triển khai đầu tư hạ tầng, thành phố có nguồn lực đất đai đáng kể để thu hút thêm doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và các dự án có khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.
Đoàn Công tác Bộ Công Thương và Sở Công Thương Hải Phòng đi thực tế tại Cụm công nghiệp Tiên Cường 2, TP. Hải Phòng.
Quan trọng hơn, cụm công nghiệp phải được kết nối với hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển và logistics. Khi các thành tố này liên kết với nhau, doanh nghiệp có điều kiện giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao sức cạnh tranh. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI, qua đó tăng tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tại Hải Phòng.
Về lâu dài, mục tiêu là nâng cao năng suất, hiệu quả và giá trị gia tăng, qua đó củng cố vị thế Hải Phòng là trung tâm công nghiệp, cảng biển và logistics lớn của cả nước, đồng thời tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho giai đoạn 2026-2030.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Ngành Công Thương Hải Phòng, xác định phát triển cụm công nghiệp trong giai đoạn tới không chỉ hướng tới tăng số lượng hay diện tích mà phải nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động. Các cụm công nghiệp cần lựa chọn ngành nghề phù hợp, ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chế tạo, công nghệ cao, logistics và các lĩnh vực sản xuất thân thiện với môi trường.
